معاونت آموزش
مقاله علمی:بررسی فقهی راه های دستیابی به مصادیق حکم شرعی؛ مداخلات، متمایزات و ارتباطات (امارات تشخیص موضوع؛ تعیین مصادیق)
بررسی فقهی

راه های دستیابی به مصادیق حکم شرعی؛
مداخلات، متمایزات و ارتباطات
(امارات تشخیص موضوع؛ تعیین مصادیق)
چکیده:
با گسترش و پیشرفت جوامع بشری، روز به روز ضرورت توجه به امور جزئی و تعیین مصادیق دچار اهمیتی افزون گردیده است. موضوعات مورد ابتلای مردمان گسترده شده و تعیین مصادیق آنها سخت تر و پیچیده تر شده است. سایر علوم پا در وادی جزئیات نهاده و به این امور رسیدگی می کنند؛ فقه اما با پرچمداری تعیین تکالیف و اعمال آدمی به ورطه های جدید ورود پیدا کرده و می تواند گلیم خود را از آب بیرون کشد. علاوه بر این نیز بایستی وارد تعیینیات خارجی شده و مصادیق احکام شرعی را تعیین نماید.
در این نوشتار به بیان سایر راه های تشخیص موضوعات حکم شرعی پرداخته ایم. تشخیص موضوع اما بعد از تعیین حکم شرعی و تعریف و تحدید موضوع حکم شرعی، از طریق تحقیق خود مکلف یا «گفته دیگری» به دست می آید. پرواضح است بنابه حجیت ذاتی قطع و حجیت اطمینان، مکلف خود با تحقیقی بس اندک به این دو رسیده و مصداق خارجی حکم شرعی را می یابد. اما دیگر راه در رسیدن به مصداق حکم شرعی که گفته دیگری است به حصر عقلی در چهارراه اخبار یک نفر، اخبار دو نفر، اخبار جمعی که به قطع نرسیده و اخبار جمعی که به قطع رسیده است، خلاصه می شود. سعی بر آن شده تا از حجیت خبر واحد در موضوعات، حجیت بینه در موضوعات و حجیت شیاع در موضوعات به دقت و تفصیل سخن رانده شود. خبر متواتر نیز که منجر به قطع است، نیاز به بحث نداشته و از آن فاکتور گرفته ایم. در لابه لای مباحث از ارتباط این چهار مورد به یکدیگر سخن گفته و تمایز و تداخل آنها را به تصویر کشیده ایم.
در نهایت با دقت در سایر ادله مطرح شده، هیچ یک از سه مورد نخستین را به خودی خود حجت ندانسته و تا زمانی که برای خود مکلف قطع یا اطمینان به صدق مصداق حاصل نگردد، کارساز نمی افتد. لذا هر یک از این امور، معدات و اسباب جهت تسهیل هرچه بیشتر، راحت تر و سریع تر رسیدن به قطع یا اطمینان خودِ مکلف در تشخیص موضوعات حکم شرعی دانسته شده است. لذا نتیجه بر آن شد، حصول حد پایین تر از قطع یا اطمینان توسط این موارد، در صدق مصداق راهگشایی ندارد.

کلیدواژه:
خبر واحد در موضوعات، بینه، شیاع، حجیت، تشخیص موضوع، تعیین مصداق
دانش پژوه:علی شمشیری

تذکر:اصل مقاله در معاونت آموزش مرکز فقهی ائمه اطهار علیهم السلام موجود می باشد.متقاضیان جهت دریافت مقاله،  نام خود ، جیمیل  یا شماره ای را که به وسیله آن در شبکه های اجتماعی (ایتا، ووو) عضو هستید با ذکر نام شبکه  و نام مقاله مورد درخواست را به سامانه 50001000522790 پیامک نمایند.

آخرین اخبار

جلسه دفاعیه رساله پایانی با موضوع «تاثیر علت و حکمت در استنباط فقهی»

جلسه دفاعیه رساله پایانی با موضوع «تاثیر علت و حکمت در استنباط فقهی» ... ادامه مطلب ...

مقاله علمی: بررسی آیات مورد بحث در معاطات

مقاله علمی: بررسی آیات "احل الله البیع" و "تجارة عن تراض" و "اوفوا بالعقود" و روایت "الناس مسلطون علی اموالهم" در بحث معاطات ... ادامه مطلب ...

مقاله علمی:»بررسی مشرع بودن پیامبر صلی الله علیه و آله و امامان معصوم علیهم السلام

مقاله علمی:»بررسی مشرع بودن پیامبر صلی الله علیه و آله و امامان معصوم علیهم السلام ... ادامه مطلب ...

مقاله علمی:نظر به زن نامحرم

مقاله علمی:نظر به زن نامحرم ... ادامه مطلب ...

مقاله علمی:«بررسی حکم فقهی مشارکت و همیاری در انجام محرمات »

مقاله علمی:«بررسی حکم فقهی مشارکت و همیاری در انجام محرمات » ... ادامه مطلب ...

دسته بندی اخبار
معرفی معاونت آموزش (4)

سامانه سدف

لیست دروس مقطع خارج سال 95- 94 (1)
لیست دروس مقطع سطح سال 95- 94 (1)
آیین نامه ها و دستور العملها (4)

دروس

اخبار و اطلاعیه ها (13)

فعالیتهای پژوهشی

مقالات علمی

تقریرات

بخش سطح

بخش خارج (3)

تالیفات و آثار علمی طلاب

کتابها (1)

سایر آثار چاپ شده

نشست های علمی (5)
ویژه نامه (1)

امتحانات

سطح (1)
خارج (1)

فقه

سالهای قبل

سال تحصیلی 94-93

اصول

سالهای قبل

سال تحصیلی 94-93

قواعد فقهیه

سالهای قبل

سال تحصیلی 94-93

سایر

سالهای قبل

سال تحصیلی 94-93

نمونه فرمها

اخبار حوزه (2)

تصاویر

ارتباط با ما

شورای آموزش مرکز فقهی (1)
آخرین کتاب ها